شعور شهروندی (1)

Abstract

شعور شهروندی (1)

  حجت الاسلام محمد سروش محلاتی ¹

^{  1- استاد حوزه علمیه قم و عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه}

^  

^{  چکیده}

  تقلید از مجتهدان، یکی از مسائل دینی است که پایه و اساس عقلی دارد. از نظر خردمندان، در مسایلی که شهروندان، اطلاع و آگاهی کامل ندارند، باید به افراد عالم و خبره مراجعه کرده و بر اساس آن عمل کنند، اما آیا تقلید بدان معنی است که حتی اگر یقین به اشتباه خبره و متخصص حاصل شود، باز هم باید نظر او را پذیرفت؟

  بسیاری از مقلدان چنین پنداری دارند و تقلید را در تخطئه عقل و فکر خود می‌بینند، ولی فقهای بزرگ شیعه که تقلید را در قلمرو تجویز عقل، جایز می‌دانند، با این برداشت مخالفند.

  با قبول این مبنای اصولی، این امکان وجود دارد که گاه مقلدان، در فتوایی که از مرجع خود اخذ می‌کنند، دچار تردید شده و حتی به دلایل خاصی آن را غیر قابل قبول بدانند. در این مجموعه، هفت علت برای چنین انکارهایی شمرده شده و در پایان نتیجه گرفته شده است که فقها باید گرایش مقلدان را برای فهم عمیقتر مسایل دینی جدی گرفته و حتی اعتراضات آنها را عالمانه تحمّل کنند. این گونه گرایش، نه تنها تهدیدی برای فقه تلقی نمی‌شود بلکه به فهم صحیحتر از فقه در اقشار مختلف کمک می‌کند و به عکس مقاومت در برابر آن، زمینه انزوای فقه را فراهم می‌آورد.

  کلید واژه‌ها: فقه – مجتهد – تقلید - علم به خطا - عقل.

  نویسنده مسئول : حجت الاسلام محمد سروش محلاتی، حوزه علمیه قم و عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

e.mail::m.soroosh.mahallati@gmail.com